In een andere dorp zochten we collega’s op die daar 2 weken werken aan een sanitatie project. Oude bekenden. Dit dorp ligt ook laag, aan het eind van de inham in de kust, met mangrovebossen. Heerlijk groen. Een van de bewakers van het gebouw hield een vogel gevangen die verdoofd was door tegen een raam te vliegen, een zgn Kingfisher. Het beestje was ondertussen weer springlevend, maar de man vond het wel leuk hem nog een poosje aan een touwtje te houden. Dat vonden wij natuurlijk allemaal erg wreed. Uiteindelijk bezweek de man onder de smeekbeden van een aantal vrouwen uit het gezelschap en liet de vogel vrij.

Met collega Samuel bezochten Jaco Bosschaart en ik de twee musea in het centrum van de stad. Voor de kust hier verging ooit een schip van de Oostindische compagnie, een van de Chinese vazen werd opgedoken en staat hier in een vitrine. Aan de overkant van de straat zijn in een tuin muursculpturen te zien van historische gebeurtenissen zoals de chief  van Bureh, die weigerde voor zijn eigen huis en grond belasting te  betalen aan de Engelsen. Ook een monument ter herdenking van de burgeroorlog die duurde van 1991 – 2002. De gids wees de naam van zijn vader aan op de platen met namen van vermoorde soldaten. Samen zongen zij het nieuwe volkslied met een hand op hun hart. Toen wij later vroegen aan Samuel of hij kinderen had vertelde hij dat zijn zoontje 4 jaar is. 5 jaar geleden trouwde hij zijn tweede vrouw. Zijn eerste vrouw en kind werden gedood toen zij op een landmijn liep. Hijzelf loopt mank door onherstelbaar letsel aan zijn voet.

Na 5 weken heb ik wel de feeling met de straat gekregen om alleen op pad te gaan in de stad. Met de paraplu van Idelet. Onder het afdak van een Methodistenkerk schuilde ik een half uur voor een wolkbreuk. Het was geweldig. Trompetisten, drummers en de kerk zong! Later liep ik op de heuvel waar de parlementsgebouwen staan, met een fantastisch uitzicht op zee. Het was eigenlijk al mijn afscheidswandeling. ma di en wo werk ik, donderdag vlieg ik naar Brussel. Vanmorgen was ik met een collega naar een kerkdienst, in de President Kennedy school. De meerdere voorgangers spreken niet in tongen maar geraken wel in extase. Dat geeft via de luidsprekers van die overbelaste pieptonen. Boven ons  vergadert een andere kerk, met 300 mensen denk ik. Er zijn drummers, maar ook zonder drummers is het of het plavond beweegt, want alle 300 mensen stampen met hun voeten terwijl ze 4 stemmig zingen. Op de voorste rij zeg ik met oordoppen in mijn oren tegen mijn Afrikaanse collega, tevens voorganger,  dat ik achterin ga zitten. Ik loop uiteindelijk buiten wat rond en hoor met mijn oordoppen nog in dat er in een ander gebouw op het terrein nog een kerkdienst is. Als ik weer achterin de zaal ben gaan zitten komt mijn collega naar mij toe, de mensen willen graag voor mij bidden. De geluidsinstallatie gaat uit. Zij vragen God mij te beschermen tegen het kwaad en de kwade geesten in mijn persoonlijk leven, in mijn werk, onderweg op straat, op zee, in de lucht. En zussen, voor jullie is ook gebeden.  Daar denk ik nog een poosje over na en bespreek het thuis met een Europese collega en zijn vrouw. Als ik later in de stad loop denk ik dat er een noodzakelijke balans is ontstaan nu ik voor de tweede keer in West Afrika ben. Wij lopen in Nederland op een tweebaans brug. Allemaal aan een kant en zijn ons maar af en toe bewust van de baan aan de andere kant. Maar we realiseren ons niet dat wanneer er niemand zou lopen op die andere baan, wij allemaal van onze baan in zee zouden vallen. Op de baan naast ons is het zwart van de mensen, waarvan er steeds meer bidden en zingen van een nieuwe wereld zonder kwaad. En wij zijn ons vaak van geen kwaad bewust. West Afrika is mij dierbaar geworden.

Tokeh en Bureh zijn namen van twee dorpen aan de Atlantische kust ten zuiden van Freetown. Ze liggen aan rivieren die in zee stromen. Oogverblindend wit zacht zand, zoiets als basterdsuiker. De aanblik in de morgenzon is zo schitterend dat ik aarzel om met mijn schoenen op het zand te stappen. Ik reed met een groep mercy shippers met een taxibusje naar dit strand. We zijn de enige gasten. Kinderen komen om ons heen spelen en lopen, later een paar mannen die ons vertellen wat we kunnen eten, waar we spullen kunnen neerzetten en bieden een bootochtje aan. Langs deze baai slenter ik ademloos van de ene bocht naar de andere en  loop dan de rivier op, het is eb. Het water is fris en helder. Er spelen jongens in

het water. Sterk, lenig, vrolijk. Wat een gezond paradijs in vergelijking met de gore stad, waar kinderen spelen in de troep en slapen in de uitlaatgassen, maar 30 km verderop. Ik doe taalspelletjes met de kinderen die bij me komen zitten, wat een plezier dat ik hun woorden na 5 keer proberen kan uitspreken en zij  met gemak woorden in een keer nazeggen in misschien wel alle talen.  Dat is me al eerder opgevallen. Ik leer ze Frans en Engels “paradise” en maak met hen een groot hart in het zand. Als we laat in de middag vertrekken, na een boottochtje in de stromende regen met houten kano’s naar een waterval , hoor ik nog lang hun hoge stemmetjes ” paradise, paradise, paradise.”

https://picasaweb.google.com/akkeravanden/CoastSierraLeone2?authkey=Gv1sRgCLCaj-ikiLrstwE#

Kent

Nieuwe files maken .

https://picasaweb.google.com/akkeravanden/14Jul2011?authkey=Gv1sRgCMz6g6CX2v7C_AE#

https://picasaweb.google.com/akkeravanden/CoastSierraLeone?authkey=Gv1sRgCOaisPbLrJ-5DQ#

In de twee laatste berichten staan nieuwe links net als op de pagina Foto’ s.

Omdat we ruim een half uur te vroeg aankwamen vroeg ik de kinderen die op ons afkwamen hun school te laten zien. De kleinsten uit de eerste klas waren het meest trots hun klas te laten zien. Er was geen lokaal waar ik boeken zag. Afgelopen week was er geen les vanwege examens. We liepen nog wat straatjes door en daar ontmoetten we twee imams die ik iets vroeg, ik ben vergeten wat en de ene antwoordde dat hij een vreemdeling was, hij kwam uit Pakistan en de andere uit Sierra Leone. In een adem vertelde hij erachter aan dat hij de mensen kwam redden van de hel en dat dit leven niet eeuwig is. Omdat ik van de kinderen al wist dat er in het dorpje een moskee en een kerk zijn, verbaasde mij dat een beetje. Ik vond het een akelig idee dat deze imam uit Pakistan, die er erg ongezond  uitzag en slecht engels sprak deze vrolijke kinderen van de hel zou moeten worden. Voordat ik bedacht had hoe ik hierop zou reageren, zei ik tot mijn eigen verbazing, Sir, de mensen weten hier al dat het leven tijdelijk is en dat Jezus de weg is naar God de Vader, want er is hier een kerk. Met een snel lachje nam de Pakistaanse imam de andere bij de arm en zij liepen verder het pad af. Ik schrok eigenlijk achteraf een beetje, want het was misschien wel een brutale reactie.  Met de kinderen liep ik naar de open vergaderruimte waar binnen en buiten ook mensen uit het dorp zaten en stonden, en de ceremonie begon met het uitbundige zingen van een aantal gezangen begeleidt door twee drums.

De trainer Jean Claude  begon zijn korte weergave  van de organische landbouwmethode met het basisprincipe , nl. dat God in de schepping alles heeft gelegd wat mensen nodig hebben om de aarde te bewerken en voedsel te verbouwen, we moeten het evenwicht intact laten en niet verstoren met methoden die in de loop van de tijd gewoonte zijn geworden. Het verband tussen goede voeding en gezondheid is natuurlijk een belangrijk aspect in de training. Er kwamen steeds meer mensen luisteren. Na de uitreiking van de certificaten waren er de nodige dankbetuigingen, en daaruit kwam heel sterk naar voren hoe intensief er is samengewerkt tussen de actieve lokale mensen en Mercy Ships. Kennis delen en naar elkaar luisteren. Alle studenten kregen een kruiwagen , gieters en een voorraad zaad, een schep. 

Een van de collega’s uit mijn team is voorganger in zijn kerk. Deze kerk heeft en water- en een landbouwproject. Ik had hem geattendeerd op deze bijeenkomst en verwachtte dat hij er wat van zou opsteken. Dat kwam helemaal goed, hij kon contacten leggen  en met een van de studenten die hij kende gaat hij bekijken of deze een groep mensen van zijn gemeente kan trainen. En dat is precies de bedoeling van deze trainingen.  Na de bijeenkomst werd uit grote containers  koude limonade getapt voor iedereen. De mensen gingen spontaan in een rij staan. Kinderen dringen in de rij voor een biscuitje. Buiten de rij vraag ik aan en groepje mannen wat de imams in het dorp doen. Evangeliseren antwoorden ze, ze vissen mensen uit het dorp, maar we denken dat de bijbel en betere weg is. Ik ben benieuwd of de vissers met de koran ook kennis delen van landbouw en gezondheid om niet alleen gered te worden van de hel, maar nu hier op aarde beter te kunnen leven met de middelen die God geeft. Het stellige antwoord van de mannen  is nee.

Hoe mooi is het dat Jean Claude als Afrikaan de grond kent waarop hij plant, het engels spreekt met zijn afrikaanse accent, de insecten kent die de planten aanvreten. Hij spreekt zijn studenten aan op het level van hun leven en mogelijkheden. In het omgaan met planten en biologische systemen brengt hij hen regelrecht in contact met de Schepper van het leven.

Dit project is echt Food for Life. 

https://picasaweb.google.com/akkeravanden/FoodForLife?authkey=Gv1sRgCOGuxJW4heDbsAE#

vandaag heb ik eindelijk wat inspiratie om een verslagje te schrijven en wat foto’ s op Picasa te zetten. met deze link kun je ze bekijken. https://picasaweb.google.com/akkeravanden/FreetownFotoSTot4Juli2011?authkey=Gv1sRgCJ3tx6mktbzqNg#

Deze weken werken er naast de oogdokters nog 3 chirurgen in de operatiekamers, een daarvan doet algemene chirurgie dat betekent veel liesbreuken. Twee chirurgen, uit Mali en Ethiopie, werken met hem samen om vaardigheden te verbeteren en kennis te vergroten.  Een van hen vertelde mij  dat een liesbreuk aangeboren kan zijn; een rol speelt de slechte voeding van de moeder tijdens de zwangerschap en vroegeboorte, het lieskanaal is dan nog niet helmaal gesloten.  Er is nog niet begonnen met de struma-operaties, omdat in dit land niet gegerandeerd is dat de patienten de rest van hun leven de onmisbare schildkliermedicijnen kunnen gebruiken.  Als zij die niet kunnen kopen, sterven zij. Het komt voor dat de relatief goedkope medicijnen zo duur worden verkocht dat de patienten die ervan moeten leven, ze niet kunnen betalen. Twee andere chirurgen doen operaties aan hoofd en hals, dwz verwijderen van goedaardige zwellingen  en de zgn ameloblastomen, waarbij delen van de kaak worden verwijderd en/of gerepareerd met bot of metaal.  Schattige kleine kinderen met zwellingen op hun hoofd zo groot als een manarijn, die allemaal de hele morgen en middag op schoot zitten bij een moeder of vader, of op de rond spelen in een cirkel van 1 meter rond de moeder. Van adhd heeft hier nog nooit iemand iets gehoord of gezien lijkt het.  Wachten voor de opname onder een tentdak, op stoelen, voor een tent waaruit ook nog warme lucht van de airco wordt geblazen. Ondertussen stimuleert een van de collega’s  de patienten zoveel mogelijk water te drinken omdat de mensen hier gewend zijn zo weinig  te drinken dat je de bloedvaten niet goed kunt aanprikken voor de bloedtesten. Zeg maar dat de bloedvaten niet vol genoeg zijn, je kunt ze niet goed zien door de huid.  Patienten komen rond 09.00 u en gaan om 15.00 naar de afdeling.

In het weekend ben ik op pad geweest met een groep collega’s naar een van de stranden westelijk van Freetown, prachtig. De groene heuvels van Sierra Leone liggen tot aan de kust, veel rivieren stromen via meren en geulen naar zee.  Deze afstand is in een half uurtje te rijden denk ik, maar door de drukte op de weg, gammele taxibusjes en politiecontroles duurt dit twee uur. Het is geen uitzondering dat er een as breekt, koppeling weigert en de chauffeur geen rijbewijs heeft of na een uur blijkt dat hij de weg helemaal niet weet. Gisteren eerst maar eens een kaart gekocht, voor veel te veel geld, maar dat hoort er ook bij. Ik ben niet zo van het onderhandelen. Daar zijn Amerikanen heel goed in, zij willen voor minder dan 6 dollar met  5 personen een uur rijden en staan dan ruim een half uur langs de hete weg tot de meest gammele bus dit accepteert. De kans dat die instort is erg groot. Op deze manier moet je de hele dag over geld nadenken en je ergeren dat  het dan mis gaat. Niet mijn voorkeur. Gisteren was ik met een andere groep op pad, twee Australische zussen  hadden dit initiatief genomen. Naar het centrum van de stad met een mercy ships landrover en terug lopen. De stad ligt aan de kust tegen meer dan 7 heuvels. Feitelijk is er overal straathandel, maar er zijn ook straten waar het echt markt is en geen verkeer komt. Hellende onverharde straten, zand en rotsen. Langs de verharde hoofdwegen  liggen betonnen geulen voor de afwatering, afgedekt met losliggende afgebroken betonnen platen. Als je erin valt is je been gegarandeerd gebroken. 

Ik heb eerlijk gezegd gewacht met het schrijven van deze update omdat ik  niets kon schrijven over wat ik zie en denk in deze stad. De leefomstandigheden van de mensen in het deel van de stad waar de Africa Mercy ligt zijn akelig, ik werd er neerslachtig van. Te erg en te groot om zomaar woorden aan te geven en eigenlijk lukt dat ook nu niet vind ik, net of ik geen recht doe aan de mensen en de situatie. In Benin vond ik het erg om vervuilde kinderen in het straatstof te zien zitten de hele dag onder een tafeltje waarop moeder of zus een paar tomaten heeft uitgestald en voelde vooral medelijden machteloosheid en woede. Er wonen hier meer mensen bij elkaar in slechtere omstandigheden maar medelijden staat niet direct op de voorgrond, waar ik nogal geschokt door was. Dat  veel mannen de hele dag lummelen  en vrouwen niet zelden vanaf hun 14-de elk jaar zwanger zijn is toch een hopeloze toestand voor een land en de vraag naar de oorzaken hangt boven de huisjes die wij krotten noemen en snachts zo donker zijn dat niemand ziet wat er gebeurt maar wat je wel kunt raden. In ons land noemen wij sex met 14 jarigen verkrachtingen en de daders krijgen straf. waarom beschermen niet alle ouders hun dochters? Op onze opnameafdeling doen we bij alle meisjes van 11 jaar en ouder standaard een zwangersschapstest en vragen bij 9 jaar of zij al menstrueert, zo ja, ook dan testen we ( dit is van belang voor de operatie waarvoor zij komen, in geval van zwangerschap gaat de behandeling meestal niet door). Er is een engineer aan boord die in Freetown kwam toen Sierra Leone nog een Englse kolonie was. Er is niets van de stad over is zijn conclusie. Er zijn weet ik niet hoeveel boeken geschreven en studies gedaan naar oorzaken en gevolgen van armoede en de effecten van verbeterprogramma’s. Educatie is volgens veel Afrikanen die ik spreek de sleutel, maar ik denk dat de levensvisie heel bepalend is voor het effect van educatie. Na deze eerste twee weken kan ik opnieuw leven met deze vragen op de achtergrond en mijn werk doen, en zo bijdragen aan de  behandeling van ongeveer 8000 mensen. Hun perspectief en mogelijkheden verbetert hierdoor enorm.  

Vanavond sprak er een Ghanese pastor op de zondagavond-meeting hier op het schip.  Hij gaf een uiteenzetting over de verschillende mens-en wereldvisies van animisme, seculier denken en bijbels denken. In het animisme is de mens slachtoffer. Ik weet daar niet zoveel van , maar het trof me wel. Het lijkt wel of die opinie boven de mensen zweeft. Een uitzichtsloosheid, waarbij je elke dag moet overleven.

Maar ik was blijven steken op de markt met mijn verhaal. Vanuit de auto maakte ik wat foto’s die laten zien dat er meer voetgangers  zijn dan auto’s en dat die laatsten zich een weg banen door de straten. Dat lijkt in het weekend wat gemoedelijker  te gaan dan door de week, dan moet je als je een claxon hoort een meter opzij springen anders rijden automobilisten echt tegen je aan.  Het regende al een poosje terwijl ik in het centrum de zgn Cottontree bezocht, een boom die een kenmerk op de kust was voor de scheepvaart. De Amerkaanse slaven die na afschaffing van de slavernij  werden teruggebracht, hebben op deze plek hun dankbaarheid voor de vrijheid gevierd. Ik vroeg me af of ze de keus hadden om te blijven in Amerika of dat ze gewoon op een schip zijn geladen en teruggestuurd.  In onze groep wist niemand dat. Teruglopend begon het harder te regenen en toen we het laagste punt van de stad bereikten kolkte het water door de straten, vuilnis met zich mee voerend natuurlijk. Water stortte van de daken zonder dakgoot en uit de hier en daar aanwezige afvoerbuizen spoot het water door gaten rechtomhoog. Mensen schuilden onder balkons en afdakjes en in winkels en magazijnen en onder de parasol van hun koopwaar, waar een stuk plastic over gespannen is. Verbaasd vroegen een paar mannen of we geen auto hadden, en kinderen riepen he, white people  en vrouwen lachten. Het was eigenlijk wel gezellig op straat zo. We schuilden uiteindelijk in een magazijn met zakken rijst.  Doorweekt, kreeg ik het koud. Op het schip konden we lekker douchen en droge kleren aan trekken. In de straten  wachten de mensen tot de zon hun tandenborstels, flessen waspoeder en alles op straat wat niet met plastic afgedekt kon worden weer droogt. Hoop ik. Ik heb nog niet gezien wat er gebeurt als het 5 dagen regent.

Er is een kennis van onze chauffeur die in de 1 ste klas ruimte op onze bagage let, zodat we kunnen rondlopen op de boot. Ik sta een poosje te praten met een chinese man die net is begonnen met het exploiteren van een ijzermijn, 300 km landinwaarts. Terwijl het donker wordt, regent het af en toe, het onweert, mooie bliksem boven de zee en de bergen!  Na een uur varen langs de kust, rijden we over overwegend onverlichte halfverharde wegen zonder stoplichten, door Freetown, wat op een grote drukbezochte markt lijkt. Bijna iedereen loopt op slippers, natte voeten in de regen. We komen rond 21.00 ( het is hier 2 uur vroeger) bij de Africa Mercy, die aan een kade vol opgestapelde containers ligt.

Ik deel een cabin met twee nurses uit het eye-team. Luxe hebben we het, met internet in de hut. We werken alledrie alleen overdag, dus niemand van ons hoeft overdag te slapen, dat ik makkelijk.  

We, drie nurses, 1 dokter en vier lokale medewerkers,werken in een airconditionde tent buiten het schip van 08.30 – 17.00.  We inventariseren  de actuele gezondheidssituatie van de patienten, om problemen op te sporen die een risico vormen rond de operatie, zoals hoge bloeddruk en infecties.  Het was weer indrukwekkend deze mensen. Twee mannen met zo’ n enorme liesbreuk dat je die door hun kleding heen kunt zien. Een andere man heeft een goedaardige tumor achter een oog, waardoor dit oog ver uit de oogkas puilt. Morgen worden zij geopereerd. We leggen de gegevens vast en maken het dossier in orde, zorgen dat het lab komt prikken voor bloedonderzoek en dragen de patienten smiddags over aan de collega’ s in het ziekenhuis op het schip. De lokale medewerkers maken de patienten wegwijs in de afdeling en leggen uit hoe de toilet werkt bijvoorbeeld. Vandaag werkten we tot 16.00, want drie van de totaal 13 geplande patienten kwamen niet opdagen. In maart jl. zijn meer dan 3000 patienten gezien tijdens een screening. Op basis van die gegevens maakt het operatieteam een planning en worden patienten opgeroepen per telefoon. Soms wonen zij 400 km van de stad. Het gebeurt vaker dat zij later komen, of niet. Er kan vanalles veranderd zijn in hun sociale of financiele  omstandigheden waardoor het niet mogelijk is naar het ziekenhuis te komen.

In het restaurant konden we heerlijk afrikaans eten met oa. gebakken banaan,  en met koffie op het bovenste dek was het uitzicht over zee en de heuvels weer geweldig.  Het is donker om 19.30. Vanavond geen muggen opgemerkt, gisteren wel op de veerboot. Toen toch lange mouwen aangetrokken uit voorzorg tegen malaria, hoewel vrijwel iedereen met blote armen en benen blijft rondlopen. Het is leuk om bekenden van twee jaar geleden weer te zien. Bij de informatica department is mijn laptop geschikt gemaakt voor het netwerk hier. Handig allemaal. Mijn werkdagen zijn van ma-vrijdag, weekenden vrij. Mooie stranden zijn makkelijk te bereiken met de landrovers waar we gebruik van kunnen maken.

http://www.aktiebenin.nl/column/index.asp?bericht=284