Update 3 juli 2011

Dag allen,

vandaag heb ik eindelijk wat inspiratie om een verslagje te schrijven en wat foto’ s op Picasa te zetten. met deze link kun je ze bekijken. https://picasaweb.google.com/akkeravanden/FreetownFotoSTot4Juli2011?authkey=Gv1sRgCJ3tx6mktbzqNg#

Deze weken werken er naast de oogdokters nog 3 chirurgen in de operatiekamers, een daarvan doet algemene chirurgie dat betekent veel liesbreuken. Twee chirurgen, uit Mali en Ethiopie, werken met hem samen om vaardigheden te verbeteren en kennis te vergroten.  Een van hen vertelde mij  dat een liesbreuk aangeboren kan zijn; een rol speelt de slechte voeding van de moeder tijdens de zwangerschap en vroegeboorte, het lieskanaal is dan nog niet helmaal gesloten.  Er is nog niet begonnen met de struma-operaties, omdat in dit land niet gegerandeerd is dat de patienten de rest van hun leven de onmisbare schildkliermedicijnen kunnen gebruiken.  Als zij die niet kunnen kopen, sterven zij. Het komt voor dat de relatief goedkope medicijnen zo duur worden verkocht dat de patienten die ervan moeten leven, ze niet kunnen betalen. Twee andere chirurgen doen operaties aan hoofd en hals, dwz verwijderen van goedaardige zwellingen  en de zgn ameloblastomen, waarbij delen van de kaak worden verwijderd en/of gerepareerd met bot of metaal.  Schattige kleine kinderen met zwellingen op hun hoofd zo groot als een manarijn, die allemaal de hele morgen en middag op schoot zitten bij een moeder of vader, of op de rond spelen in een cirkel van 1 meter rond de moeder. Van adhd heeft hier nog nooit iemand iets gehoord of gezien lijkt het.  Wachten voor de opname onder een tentdak, op stoelen, voor een tent waaruit ook nog warme lucht van de airco wordt geblazen. Ondertussen stimuleert een van de collega’s  de patienten zoveel mogelijk water te drinken omdat de mensen hier gewend zijn zo weinig  te drinken dat je de bloedvaten niet goed kunt aanprikken voor de bloedtesten. Zeg maar dat de bloedvaten niet vol genoeg zijn, je kunt ze niet goed zien door de huid.  Patienten komen rond 09.00 u en gaan om 15.00 naar de afdeling.

In het weekend ben ik op pad geweest met een groep collega’s naar een van de stranden westelijk van Freetown, prachtig. De groene heuvels van Sierra Leone liggen tot aan de kust, veel rivieren stromen via meren en geulen naar zee.  Deze afstand is in een half uurtje te rijden denk ik, maar door de drukte op de weg, gammele taxibusjes en politiecontroles duurt dit twee uur. Het is geen uitzondering dat er een as breekt, koppeling weigert en de chauffeur geen rijbewijs heeft of na een uur blijkt dat hij de weg helemaal niet weet. Gisteren eerst maar eens een kaart gekocht, voor veel te veel geld, maar dat hoort er ook bij. Ik ben niet zo van het onderhandelen. Daar zijn Amerikanen heel goed in, zij willen voor minder dan 6 dollar met  5 personen een uur rijden en staan dan ruim een half uur langs de hete weg tot de meest gammele bus dit accepteert. De kans dat die instort is erg groot. Op deze manier moet je de hele dag over geld nadenken en je ergeren dat  het dan mis gaat. Niet mijn voorkeur. Gisteren was ik met een andere groep op pad, twee Australische zussen  hadden dit initiatief genomen. Naar het centrum van de stad met een mercy ships landrover en terug lopen. De stad ligt aan de kust tegen meer dan 7 heuvels. Feitelijk is er overal straathandel, maar er zijn ook straten waar het echt markt is en geen verkeer komt. Hellende onverharde straten, zand en rotsen. Langs de verharde hoofdwegen  liggen betonnen geulen voor de afwatering, afgedekt met losliggende afgebroken betonnen platen. Als je erin valt is je been gegarandeerd gebroken. 

Ik heb eerlijk gezegd gewacht met het schrijven van deze update omdat ik  niets kon schrijven over wat ik zie en denk in deze stad. De leefomstandigheden van de mensen in het deel van de stad waar de Africa Mercy ligt zijn akelig, ik werd er neerslachtig van. Te erg en te groot om zomaar woorden aan te geven en eigenlijk lukt dat ook nu niet vind ik, net of ik geen recht doe aan de mensen en de situatie. In Benin vond ik het erg om vervuilde kinderen in het straatstof te zien zitten de hele dag onder een tafeltje waarop moeder of zus een paar tomaten heeft uitgestald en voelde vooral medelijden machteloosheid en woede. Er wonen hier meer mensen bij elkaar in slechtere omstandigheden maar medelijden staat niet direct op de voorgrond, waar ik nogal geschokt door was. Dat  veel mannen de hele dag lummelen  en vrouwen niet zelden vanaf hun 14-de elk jaar zwanger zijn is toch een hopeloze toestand voor een land en de vraag naar de oorzaken hangt boven de huisjes die wij krotten noemen en snachts zo donker zijn dat niemand ziet wat er gebeurt maar wat je wel kunt raden. In ons land noemen wij sex met 14 jarigen verkrachtingen en de daders krijgen straf. waarom beschermen niet alle ouders hun dochters? Op onze opnameafdeling doen we bij alle meisjes van 11 jaar en ouder standaard een zwangersschapstest en vragen bij 9 jaar of zij al menstrueert, zo ja, ook dan testen we ( dit is van belang voor de operatie waarvoor zij komen, in geval van zwangerschap gaat de behandeling meestal niet door). Er is een engineer aan boord die in Freetown kwam toen Sierra Leone nog een Englse kolonie was. Er is niets van de stad over is zijn conclusie. Er zijn weet ik niet hoeveel boeken geschreven en studies gedaan naar oorzaken en gevolgen van armoede en de effecten van verbeterprogramma’s. Educatie is volgens veel Afrikanen die ik spreek de sleutel, maar ik denk dat de levensvisie heel bepalend is voor het effect van educatie. Na deze eerste twee weken kan ik opnieuw leven met deze vragen op de achtergrond en mijn werk doen, en zo bijdragen aan de  behandeling van ongeveer 8000 mensen. Hun perspectief en mogelijkheden verbetert hierdoor enorm.  

Vanavond sprak er een Ghanese pastor op de zondagavond-meeting hier op het schip.  Hij gaf een uiteenzetting over de verschillende mens-en wereldvisies van animisme, seculier denken en bijbels denken. In het animisme is de mens slachtoffer. Ik weet daar niet zoveel van , maar het trof me wel. Het lijkt wel of die opinie boven de mensen zweeft. Een uitzichtsloosheid, waarbij je elke dag moet overleven.

Maar ik was blijven steken op de markt met mijn verhaal. Vanuit de auto maakte ik wat foto’s die laten zien dat er meer voetgangers  zijn dan auto’s en dat die laatsten zich een weg banen door de straten. Dat lijkt in het weekend wat gemoedelijker  te gaan dan door de week, dan moet je als je een claxon hoort een meter opzij springen anders rijden automobilisten echt tegen je aan.  Het regende al een poosje terwijl ik in het centrum de zgn Cottontree bezocht, een boom die een kenmerk op de kust was voor de scheepvaart. De Amerkaanse slaven die na afschaffing van de slavernij  werden teruggebracht, hebben op deze plek hun dankbaarheid voor de vrijheid gevierd. Ik vroeg me af of ze de keus hadden om te blijven in Amerika of dat ze gewoon op een schip zijn geladen en teruggestuurd.  In onze groep wist niemand dat. Teruglopend begon het harder te regenen en toen we het laagste punt van de stad bereikten kolkte het water door de straten, vuilnis met zich mee voerend natuurlijk. Water stortte van de daken zonder dakgoot en uit de hier en daar aanwezige afvoerbuizen spoot het water door gaten rechtomhoog. Mensen schuilden onder balkons en afdakjes en in winkels en magazijnen en onder de parasol van hun koopwaar, waar een stuk plastic over gespannen is. Verbaasd vroegen een paar mannen of we geen auto hadden, en kinderen riepen he, white people  en vrouwen lachten. Het was eigenlijk wel gezellig op straat zo. We schuilden uiteindelijk in een magazijn met zakken rijst.  Doorweekt, kreeg ik het koud. Op het schip konden we lekker douchen en droge kleren aan trekken. In de straten  wachten de mensen tot de zon hun tandenborstels, flessen waspoeder en alles op straat wat niet met plastic afgedekt kon worden weer droogt. Hoop ik. Ik heb nog niet gezien wat er gebeurt als het 5 dagen regent.