Gasten en PR.

Wekelijks zijn er gasten op de Africa Mercy. Gasten van crew persoonlijk, maar ook groepen door het management uitgenodigd, of op verzoek van henzelf.  Marjan Kroone kwam in augustus het schip bekijken en dinsdag jl. Tjeerd de Wit uit Pretoria, die voor zaken in Cotonou was. Het is erg prettig deze vrienden rond te leiden hier. Er zijn 2 dagen per week voor aangewezen, er mogen maximaal 2 visiters per crew member komen, en ze mogen niet alleen ronddwalen. Allemaal schip-security-regels. Vandaag hadden we bezoek van Wouter Plomp, de Nederlandse ambassadeur in Benin, met  zijn gezin en 25 ambassade medewerkers. Het is een permanente zaak, visiters hier. Niet alleen fijn voor de medewerkers die bekenden op hun werk en woonplek kunnen uitnodigen, maar ook noodzakelijk om bekendheid te geven aan dit werk. Sponsors leveren de producten. De disposable handoekjes waren op deze week. In een ziekenhuis, stel je even voor. En de vinyl handschoenen. We gebruikten steriele exemplaren en we hingen een handdoek naast het fonteintje op de afdelingen. De reden is dat er een zeecontainer niet is afgeladen van een schip en in Togo terecht kwam. Wat een armoe zei mijn Canadese collgea uit Vancouver die Nederlandse uitdrukkingen uit probeert. Met de container werd de voorraad deze week weer aangevuld gelukkig.  Sponsordoel nummer 1 is wat mij betreft een bladder-scan. Na een fistula repair operatie hebben vrouwen een catheter. Hoeveel dagen deze in de blaas blijft hangt af van de lokatie van de fistel en de omvang van de schade die hersteld is. Wanneer de catheter verwijderd is, moet de patient zelf gaan urineren. Spannend voor haar. Lukt dat wel of niet. En het lukt niet altijd of zij urineert te weinig. In het eerste geval  gaan we elke 4 uur de blaas leegmaken met een catheter en in het laatste geval cathereriseren we ter controle om te kijken hoeveel urine er na het urineren in de blaas achterblijft. Voor de controle kun je een scan apparaat gebruiken. Dat zou voor de patient comfortabeler zijn en minder catheteriseren betekent gewoon minder kans op infecties. Doel twee: een box. Ja een box voor kleine kinderen die nog niet kunnen lopen of overal heen lopen waar ze niet moeten komen, bv. in de natte douches of in de kastjes met chloorflessen. De kruipende kinderen kun je je voorstellen, kruipen onder de bedden en de urinezakken die ze daar tegenkomen zijn erg interessant, er zitten van die leuke doorzichtige plastic doosjes aan om de urine in ml te kunnen meten. De slang is handig om je aan op te trekken met die kleine handjes. Maar eerlijk gezegd zijn de zalen al zo vol, de kinderen op de rug van de medewerkers binden op Afrikaanse wijze is vaak een oplossing. Maar zo jammer voor de kinderen, die kunnen dan uren geen vin verroeren. Ze slapen dus maar tegen die warme ruggen. Niet zo simpel voor ons, een kind op je rug binden. We trekken zo intensief op met de vrouwen in het ziekenhuis, dat we ons enigzins zusters voelen. Onze Afrikaanse zusters dus schuiven hun baby en ook nog kinderen van 2 met 1 arm op hun rug, waar het als een konijntje gewillig blijft zitten op knietjes en armpjes, om flink strak ingebakerd te worden. Aan de haargroei op het achterhoofd kun je het zien, een kale streep van het schuren. 

        

 

VVF. Er zijn 21 vrouwen geopereerd, op dit moment 7 zijn niet genezen of genezen niet voorspoedig, 4 van hen zijn tussen de 50 en de 70 jaar oud, en de oudsten hebben wondproblemen, hebben overgewicht en zijn matig tot slecht mobiel . En dat is fysiek en mentaal voor de patienten zwaar. Ook voor ons. Hier raken we aan ethische vragen die beantwoord zijn door de  chirurgen, wel of niet opereren, wat zijn de kansen van slagen van de operatie, wat zijn de kansen op herstel. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van een scorelijst. Daarmee kunnen de verschillende factoren die een rol spelen worden gewogen. Het was een zware week, en veel collega’s zijn moe.

Armoede. Bij mij komen zo aan het eind van deze missie alle vragen over hulp aan de armen in de wereld in alle ernst nog heftiger in mijn gedachten. Het houd me bezig, vooral na mijn bezoek aan Boukombe. De cultuur in dorpen waarin vrouwen zonder kinderen en echtgenoot geen kans hebben om iets van hun leven te maken. In de community-meeting, donderdagavond, gaf ik een korte presentatie over het werk van FSAB voor de collecte. De opbrengst is voor het educatie fonds van Louisetta, 13 jaar oud. Haar moeder, een van de vier vrouwen van haar echtgenoot, vroeg de Stichting om hulp, zij wil een beter leven voor haar dochter.

Met Tjeerd de Wit, echtgenoot van Diny Ros, kon ik heerlijk van gedachten wisselen, hij kent meer dan 1 Afrikaans land al langer dan vandaag, en heeft giga veel gelezen. Kapuchinski’s Ebbenhout wat hij mij aanraadde te lezen op reis hierheen, is het best boek wat ik las over Afrika. In de wind op dek 8 kreeg ik weer een aanrader: Samaritanendom, Peter Mulder, Radix 34(3), 2008. Voor morgenmiddag, onder een paar palmen.

    

Hervorming, 31 oktober. Veel aan gedacht vandaag, in allerlei opzichten. Moe was ik, na een nacht werken sliep ik een dag en een nacht. Niets doen vandaag dus. Alleen naar de giga Dantokpa marche geweest een paar uur, rondkijken naar de mensen, de handel en alle producten. En de indrukken laten bezinken van de afgelopen weken. De dag begonnen met lezen in mijn Bijbeltje op dek 7 waar niemand was. Het schip is bijna leeg, alle auto’s op twee na zijn weg, het is een lang Mercy Ships weekend voor alle medewerkers. Ik las mijn aantekeningen van preken in Amersfoort tussen 2004 en 2006. Dat was een mooie mix voor hervormingsdag. Over Micha : Wandelen met God is luisteren naar zijn stem. Het diepste manko is dat wij wandelen als God, zei een van de predikanten in oktober 2006. Daar dacht ik nog een poosje over na. Op de markt kocht ik stof voor mijn zussen, prachtige designs uit Ghana, Ivoorkust en Benin. Hemelsblauw en aarde-tinten. Vogels en bloem motieven, een herinnering aan het paradijs waar het aanlokkelijk leek als God te zijn. In het ziekenhuis zijn twee keer drie vrouwen in nieuwe kleding gestoken ter gelegenheid van hun nieuwe leven na een geslaagde fisteloperatie. De stoffen komen tot hun recht hier, veel vrouwen dragen lange rokken. De drie chirurgen zijn na twee weken weer vertrokken. Ondertussen zijn sommige patienten al twee maanden in het ziekenhuis voor dagelijkse wondbehandeling en fysiotherapie na een operatie aan brandwonden contracturen. Op de markt zijn misschien wel 100.000 mensen, het is ongelofelijk. Paadjes zijn zo smal dat je er met 1 persoon tegelijk kunt lopen onder de zinkenafdakjes. Buiten proberen vrouwen in allerijl de tafels die op straat staan hun kraampje binnen te schuiven als er een politiewagen op de hoek verschijnt. Een grote terreinwagen. Die rijdt namelijk alles wat buiten een denkbeeldige lijn staat omver. Mensen met handkarren en brommers rijden tussen de voetgangers door. Ook in de straatjes waar moslim-mannen voor hun onderdelen kraampjes een kleedje uitrollen om te bidden. Ze wassen eerst handen en voeten en gebruiken daarvoor plastic kannetjes in allerlei kleuren. Een natte straat dus. Langzaam slalommend gaat de stroom voetgangers, handkarren en brommers tussen de bidders door, zwijgend, velen zetten hun motor uit en steppen door de straatjes. Alles blijft doorbewegen. Als je stilstaat is de kans 90% dat een handkar achter tegen je benen rijdt. Meebewegen dus. Later in de kerk lezen we Mattheus 5 over wie gelukkig zijn. Die nederig van hart zijn. Ik ben niet zo nederig van nature. Op de markt heb je de keus, meebewegen of botsen. Het is zeker wanneer je botst, je geen oog meer hebt voor de kleuren die ondanks zand-stof overheersen. We kunnen makkelijk denken dat in Europa het leven beter geregeld is en ons daarom niet bepaald nederig voelen in dit land. Het tempo aannemen van de omgeving hier helpt in de richting van nederigheid. In de beschadigde vrouwen een gevolg zien van de mens die God wil zijn helpt ook. ’s Avonds valt het licht drie keer uit in de  Cathedraal. Het koor zingt door en de priester leest verder. De woorden van Jezus over het Koninkrijk van God klinken bij het licht van 2 kaarsen onder het kruis. Kerst en Pasen dacht ik. God die mens werd, neder-gedaald. Advent in Cotonou.

http://picasaweb.google.com/akkeravanden/VVFOkt2009#

Wie meer wil weten over oorzaken van Fistula http://worldwidefistulafund.co.uk/Other%20Causes.html   

FSAB.  Hoe het later zal gaan met dochters van weduwen vroeg ik me af in mijn vorige bericht. Ze groeien op met een beeld van vrouwen zonder rechten. Na drie weken denk ik niet meer elke avond aan deze weduwen met hun kinderen die soms in 1 kamer slapen. Bij Marjan heb ik zit huilen in haar kantoor. Marjan, die bruist van energie van ’s morgens 5 tot ’s avonds 9. Deze rechteloze vrouwen en meisjes vormen de drijfveer van haar en haar man Jetze, 6 dagen in de week. Fondation Stichting Aktie Benin heeft twee speerpunten: verbeteren van de gezondheidszorg voor moeder en kind en het financieel ondersteunen van educatie van meisjes, dit om het hoofdoel te bereiken in de regio Boukombe, nl. meer en beter opgeleide werkers in de gezondheidszorg. Wat een enorme gemotiveerde mensen werken daar en hoe goed doet de zorg en ondersteuning van Marjan deze jonge meiden. Prachtig. Aan het eind van onze week in Boukombe  schreef ik een gastencolumn http://www.aktiebenin.nl/Column/index.asp?bericht=270 . Tot slot maakten we bij Natitingou een  tocht naar een rotsachtige gebied, staken met hulp op blote voeten een rivier over en zwommen aan de voet van een 20 m hoge waterval. Drie dagen later slikten we preventief tabletten tegen Schistosomiasis, want in deze regio is het grootste deel van het oppervlaktewater besmet met deze parasiet. 

Me met trainer Jean-Claude en echtgenote en collega nurse Margot

Hevie. Ondertussen is het trainingscentrum voor studenten agriculture geopend met een feestelijke bijeenkomst. Mercy Ships bouwde dit in samenwerking met de Beninese NGO Bethesda. Tijdens deze opening kregen alle studenten die de training voltooiden een certificaat uitgereikt. Gedurende de twee weken voor de opening op 10 september zijn er heel wat collega’ s een dag gaan schilderen om alles op tijd in orde te maken. De tweede groep studenten, 26, waaronder twee vrouwen, worden nu getraind door de 8 die de training reeds voltooiden. Het stuk bewerkte grond is nu drie keer zo groot en tomaten, aubergines, mais en bonen zijn geoogst. Jean Claude, de trainer van Mercy Ships is een maand met vakantie naar zijn familie in Congo. Voor families in de omgeving van het centrum is het best een verandering. Staat er opeens zo’ n gebouw met stromend water in de kamers en af en aan rijdende auto’ s midden in hun land. Die witte landrovers van Mercy Ships reden elke dag langs, kinderen gingen op de uitkijk staan. O wat lastig allemaal vond ik. Ik voel me een werker maar ook een gast. Ik rijd daar over hun wegen. En in hun huizen staat vaak niets. Geen bed, geen matras. Gaten in de kleren. Roger, de zoon van Moniek, heeft zijn rugzak. Natuurlijk willen alle kinderen een rugzak. En drie moeders kregen een stapeltje kleren. Er zijn nog 100 moeders die graag meer jurken willen dan die ene die ze hebben. Goed doen terwijl je weet dat je ook meewerkt aan het beeld dat blanke mensen altijd rijk zijn en altijd cadeautjes uitdelen. Meewerken aan afhankelijk blijven dus. Leuk is dat Pierre, een van onze medewerkers die met zijn familie uit zijn huis werd gezet in Cotonou, een stuk grond heeft kunnen kopen in Hevie. Nadat een mangoboom is geplant werd begonnen met de bouw van hun nieuwe huis.

Bethesda. Met een groepje collega’ s heb ik alle andere projecten van deze organisatie bezocht. Het ziekenhuis in Cotonou is voor Afrika een goed ziekenhuis, de zorg is beter dan in het universiteits ziekenhuis hoorden we van verschillende kanten. We liepen langs de rontgenafdeling, de tandarts, de kinderafdeling. Wat is beter eigenlijk. Het is maar wat je met elkaar wil vergelijken. Er zijn zusters en dokters, bedden met matrassen, rolstoelen en aan elk bed is een stang bevestigd waar een stukje board aan hangt met een A 4tje, waarop de zusters medicijnen en controles bijhouden. Het is als een wandeling door een halfdonker magazijn, waar de ziekenhuisinventaris uit Europa uit de jaren 70 en 80 is neergezet. Patienten liggen op kale zwarte en donkergroene matrassen, in de verroeste houders hangen flessen met infusievloeistof. In de zusterpost zijn vrolijke zusters in het wit, er is gebrek aan speelgoed voor de kinderen vertellen ze. Een kindje met een bloedtransfusie hebben ze bij zich in de buurt gelegd, in een gekleurde draagdoek, op een hoekje van hun werktafel, naast de flessen alcohol. Het ziet eruit of het geen dag meer zal leven. Ik denk alleen maar waarom houdt niemand dat kindje nou in haar armen. Plastic. Bethesda heeft een recyclebedrijf. 4 vrouwen halen plastic op van de straat, zij krijgen daarvoor betaald. Anderen sorteren flessen, tuinstoelen, en andersoortig spul. Twee mannen slaan met een mes de hele dag containers aan stukken. Ze dragen geen bril , geen handschoenen. Deze stukken worden in een machine gehakt tot kleine stukjes die in grote zakken naar Ghana of Togo gaan. Daar worden er schaaltjes van gemaakt, dezelfde kleur als de snippers plastic. Clinic de Sante. In Hevie is een Clinic, waar een verpleegkundige en een vroedvrouw werken. Zieken die kort een behandeling of zorg nodig hebben kunnen hier een paar dagen blijven, ernstig zieken worden vandaaruit doorgestuurd naar een ziekenhuis. De (leerling) verpleegkundigen schrijven medicatie voor. In de maand juni waren er 36 bevallingen. Alle kinderen zijn levend geboren en de moeders verlieten allemaal lopend de clinic staat in het grote boek. Net als we de poort uitgaan komt er een vrouw met een jongetje door de poort in de witte muur, de verpleegkundige zit aan een tafel voor de ingang van de clinic. De vrouw neemt plaats op een van de stoelen voor de tafel, en de verpleegkundige legt het jongetje op zijn buik dwars over haar knieen en steekt een thermometer tussen zijn blote billetjes. Hij schreeuwt moord en brand en probeert zich in allerlei bochten te wringen, maar hij zit in de houdgeep. Met de groene terreinwagen van Bethesda rijden we door naar het agriculturecentrum waar ik ondertussen de weg weet.

Mis. Ik ga regelmatig naar de cathedraal. Door de week ’s avonds om 19.00 u en zondag kan ik de hele morgen terecht in de kerk, van 09.00 tot 13.30. Ik ga er graag heen. Omdat de liturgie zo rijk is. Schuldbelijdenis, vergeving, aanbidding, lofprijzing, gebed om ontferming, gebed voor de wereld, evangelie verkondiging, alles heeft in elke dienst een vaste plaats en het tempo waarin de onderdelen op elkaar volgen geeft de ruimte om na te klinken. En dat kan, want de kerk is hoog. Maar het klinkt ook na in mijn ziel. Dringt door tot op de bodem. En blijft daar. Ik kom altijd herboren uit de cathedraal. Er zingt een koor. Op zondag groot, door de week klein. Zonder geluidsversterking, zonder te dansen. De gemeente danst ook niet. In vergelijking met de protestante kerken die ik bezocht, lijkt de cathedraal een beetje op de tempel die ik me voorstel uit het oude Israel. Aandacht, eerbied, ontzag voor God, knielen als je bidt, buigen. Luisteren naar de priester. Interessant te weten hoe dat komt, dat deze katholieken hebben besloten niet te schreeuwen en te dansen als de protestanten in de kerk, airobics, speciaal voor bekken en schouderspieren. Ik zal de pere deze week eens vragen. Bij hem kocht ik een handig boekje, daarin staat per dag de mis uigeschreven. Elke maand een nieuw boekje. Gedrukt in Ivoorkust. Kan ik meteen vragen of alle katholieke kerken van West Afrika dit zelfde boekje gebruiken.

Chirurgie. Voor de derde keer dit jaar zijn er chirurgen om vrouwen met vesicovaginale fistels te opereren. Dr. Steve Arrosmith en twee anderen die hij traint,  uit Oeganda en Sierra Leone. Maandag 19 oktober hielp ik mee met de screening van 36 vrouwen. We kunnen 20 vrouwen opereren. 9 komen uit Noord Benin en spreken Gourma. Met hen kwam een vrouw mee die wil vertalen, ze spreekt ook Frans. Een dagenlange baring, een dood kind en een gat in de blaas. Vier van hen waren 16 jaar oud toen ze hun eerste kind baarden, dood. Vier jaar later zijn ze hier. Het kan ook anders. Suzanna, 22 jaar, schattige baby van 4 maanden bij zich, ging vandaag met ontslag. Ze werd 21 oktober met succes geopereerd. Ze heeft een aardige echtgenoot, die in ons centrum in de stad op haar wacht. Woensdag komen ze terug op het schip, voor controle, adviezen en de feestelijke bijeenkomst in nieuwe kleding. Echt fantastisch. Maar voorkomen is beter dan genezen. De chirurg uit Sierra Leone is bezig om in het Aberdeen hospital een kraamkliniek te openen. Vroedvrouw en arts gevraagd.

Somba.  Een paar weken geleden kocht ik een prachtig kinderboek in Cotonou, over de avonturen van een klein jongetje Kirikou. Er zijn meer boeken en films over hem gemaakt. Hij komt uit Atakora, het land waar al eeuwen de Somba wonen in hun huizen van leem die er  Middeleeuws uitzien met hun torens en de losse (unieke, want elk huis heeft een eigengemaakte) trapjes binnen waarlangs je naar het dak kunt klimmen en je kunt verschuilen en verdedigen tegen de vijand, bv. slavenhandelaren. Een museum waarin geleefd wordt lijkt het, zonder meubels. Alleen potten in de keuken en bollen van leem die de voorouders symboliseren. Onder de puntdakjes van gras, die je kunt oplichten, liggen graan en bonen te drogen, ze dienen ook als opslagplaats. Handig als de vijand lang in de buurt blijft. Zowel boven als beneden is in elke toren, er zijn er vier, een vertrek. De ingang is vierkant met afgeronde hoeken, beetje antroposofisch, niets is haaks. Zo klein dat je niet gelooft dat er een mens door kan. Wij kunnen er ook niet door, als je het probeert , kom je er niet meer uit, dat ondervond onlangs iemand uit Europa. Niet alleen de huizen doen Middeleeuws aan, ook de gewoonten en tradities. En daaraan willen meisjes vandaag ontsnappen. Trouwen op je vijftiende met een man van 35 of ouder. Wanneer je dan weduwe wordt en nog geen kinderen hebt, moet je zorgen dat je wel een paar kinderen baart om de naam van het voorgeslacht levend te houden. Je huis is daarvoor een open plek waar ’s nachts diverse mannen langs kunnen komen om hun “behoeften te doen”, waar jij dan hopelijk zwanger van wordt. Vorige week was ik met Beth in het westen van dit gebied aan de Togolese grens, in Boukoumbe, waar we 4 dagen met Marjan Kroone meegingen op haar werkroute per auto en met opticien Albert en gezondheidsvoorlichter Genevieve op de motor. Tot nu toe droomde ik daar weleens van; met de motor, alleen een helm op, op wegjes zo smal als een voetpaadje tussen de katoen- en maisvelden. De mais drie meter hoog, de kolven voelje langs je armen en het hoge gras langs je benen. Zo kwamen we bij een vrouw die na 12 kinderen wil stoppen met baren en hulp gevraagd heeft. De dertiende baring zou haar dood zijn. Ze leeft ook in een zgn. Tata Somba. Als het hard en lang regent, stort er een deel in. Met klei en grind en wat ander verstevigingsmateriaal worden de muren dan weer hersteld. Ze leeft midden tussen veldjes pepers, kalebassen, mais en okra, onder twee grote boabab bomen. We nemen er alle tijd voor, om uit te leggen wanneer ze waar moet komen om een prikpil te halen. Ze kan nl. niet lezen en schrijven. Maar haar zoon wil haar helpen. Elke morgen gaat ze een kruisje zeten op de boom voor haar huis. Als er 60 kruisjes staan, komt ze naar de kliniek, dat is 8 km lopen. Ze vind het leuk dat we foto’s van haar huis maken. Ze klimt op het dak om te laten zien dat het torendakje eraf kan. Voor het huis staan pilaren die hun goden voortellen. Bij verschillende gelegenheden worden daar voedseloffers gebracht en kippen geslacht. De veren worden in het bloed geplakt. Daar komen natuurlijk veel vliegen op af en het stinkt. Maar bij haar huis zien de pilaren er erg schoon uit. Er zijn veel kinderen om het huis, met schattige kettinkjes. Meisjes. Hoe gaat het later denk ik. Wordt vervolgd.

 

Cataract.

Dr. Glen Strauss doet cataract operaties bij volwassenen en kinderen. Dit is een operatie waarbij de troebele lens uit het oog wordt gehaald en vervangen door een kunststof lens. Erfelijkheid en de gezondheidtoestand van de moeder zijn factoren die een rol spelen bij het ontstaan van een cataract voor de geboorte.  In september kon ik een ochtend meekijken op de operatiekamers. 1 lens kan worden vervangen in 4 minuten. Soms worden 40 mensen geopereerd op 1 dag. Het zouden er meer kunnen zijn als de sterilisator voor de instrumenten meer capaciteit had. Wat liggen de pateinten stil, ongelofelijk. Volwassenen gaan na de operatie lopend het ziekenhuis uit. Zij komen nog drie maal terug voor nabehandeling, de laatste is een laser behandeling waarbij troebeling in het lenszakje wordt weggehaald.

Baby’ s en kinderen worden onder narcose geopereerd en blijven een nacht in het ziekenhuis. Een jongetje uit Allada was 3,5 maand oud toen hij bij ons gebracht werd. Een gaas en verband houden de oogjes gesloten ter bescherming tot de volgende dag. Oudere kinderen en volwassenen krijgen een oogkapje ter bescherming tegen insecten, wind, zand en ander vuil en tegen wrijven in het oog. Deze week had ik een 6 jarig meisje in mijn dienst, geopereerd aan beide ogen. Allebei de ogen zijn afgedekt met een blauw kapje met gaatjes, 1 oog  met daaronder ook een gaasje. Eerst slapend, later af en toe wakker en eind van de middag rechtop zittend in bed. Ze ziet de man naast haar en ons. Hij blijkt een vriend uit haar buurt te zijn. De ouders hebben haar ‘weggedaan’  vertelt hij als ik vraag wie hij is. Ze ziet en voelt haar en onze handen. Kruipend door haar bed begint zij op de tast zoals ze gewend is, met het ene oog door het gaatjeskapje nauwkeurig te bekijken wat zij tegenkomt. Haar kleren, de lakens, de blauwe deken en oranje beker. Later geven we haar gekleurde legoblokken, een pop, een boekje met plaatjes. Om en om draait ze de blokjes, en betast ze en voelt eraan met haar lippen. De plaatjes in het boek, haar vingers gaan langs de lijnen, ze probeert achter de plaatsjes te voelen, er moet toch iets achter zijn, er is schaduw achter het huisje getekend. De beer heeft een dikke nek met rimpels. Steeds weer gaan haar vingers over de getekende rimpels. Tot ze de mobiel van de man naast haar ontdekt met een lampje in de display. Ik sta samen met een collega naar deze ontdekkingstocht te kijken. Haar eerste licht-dag. Om nooit te vergeten.

VVF program.

In oktober staan er weer fistula repair operaties (vesico vaginale fistels) gepland op de Africa Mercy. De voorbereidingen daarop zijn gaande. Op 12 oktober arriveert een groep vrouwen in het hospitality centre, de week daarop worden zij allen nader onderzocht, er komen weer twee gynaecologen uit de USA. Vanaf 12 oktober ga ik meewerken aan dit programma, en werk dan alleen in de verpleegkundige zorg aan deze groep patienten. Momenteel bereid ik me daarop voor d.m.v. contact met collega  Laura Ziulkowski, ass. coordinator van het VVF programma,  het lezen van documentatie over deze aandoening en verslagen van eerdere programma’ s en de voorbereiding op het programma in Togo 2010. Na 5 maanden vind ik het heerlijk om me te richten op meer specifieke behandeling en zorg.

Boukombe.

Volgende week kan ik eerst nog vakantie houden. Met Beth Tindall hoop ik naar Boukombe te reizen, dat is een dag-busreis naar het noorden, ten westen van Natitingou, aan de Togolese grens. Begin augustus ontmoette ik (bij de kapper) Marjan Kroone die sinds 2004 met haar man in Benin woont. In 1999 begonnen zij  met hun aktiviteiten in Benin, o.a. het oprichten van een laboratorium. Op www.aktiebenin.nl  kun je lezen wat zij nog meer ondernemen en op www.forum.gkv.nl schrijft ze haar ervaringen. Dat wordt weer een ander stuk Benin met rotsachtige heuvels. (In Boukombe is internet toegankelijk via telefoon).

Hartelijk dank voor jullie reacties. Regelmatig denk ik aan jullie allemaal en aan de naderende herfstkleuren op de Heuvelrug, de frisse ochtenden met nevels en spinnenwebben in het bos en de lage zon door de beukenstammen. Hartelijke groet, Ine

 

Waterputters en houtdragers.

Wat ga je zaterdag doen? Hout en water halen. De normaalste zaak in de wereld van Couffo/Mono, waar Silvy en ik een toch maakten met Gerrit den Broeder. Hij nam ons mee door zijn werkgebied. Op drie motorfietsen bezochten we een dorp waar deze maand een kerk is begonnen. De nieuwe tamtams namen we mee achterop. Vervolgens naar Migbowome waar ook een Eglise Reformee is, hier is de waterpomp gerepareerd door DVN. Een voet pomp, ijzeren plaat, blote voeten, twee aan twee gaat sneller. Met onze voorruitgang zijn wij aangewezen op fitnessapparaten na een dag snelweg en laptop. Hoe zou het leven er uitzien bij ons met voor elke 25 huishoudens 1 pomp? Er gaat 40 a 50 liter in dit bassin, als dit bakbeest met vereende vrouwkracht op het hoofd van Christine is getild, mikt de vrouw er nog een emmertje in. Dat ging er niet meer bij, want tijdens het tillen zou het over de rand klotsen. Vol tot aan de rand. Als er 4 bassins volgepompt zijn, gaat de pomp met een ketting op slot. Voor het water betalen de mensen een klein bedrag, om te sparen voor het onderhoud van de pomp. Wanneer we het kleine paadje tussen de bananenbomen afgelopen zijn, terug naar de weg waar ook de kerk staat, komt ons een bosje palmtakken op slippertjes achterop. Zodra je hier kunt lopen ben je ingeschakeld bij het huishouden. Na de laatste storm bijvoorbeeld wordt het dak of de schutting gerepareerd, de takken worden met de bladeren in een vlechtwerk tot een schutting , muur of dak  gevlochten. Deze tocht kon me niet lang genoeg duren. Bij een bruggetje stapten we weer af, aan de rand van rijstvelden. Prachtig zo groen. Jammer dat we weer thuis waren. Het was benauwd en heet de volgende middag. Te heet voor een wandelingetje, maar de zwarte lucht fascineere me, ik bleef nog wat rondhangen in het dorp. Op de hangplek heb ik met een stel jongeren gezellig geschuild voor de regen, die alle weggetjes rondom ons in rivieren veranderde. We stonden daar als op een eiland met een zinken dak. Boeren weten hoe dat klinkt. Alle geiten uit de buuurt kwamen ook schuilen. Koud was het in de storm. Zodra de regen wat afnam staken er wat kinderen naar ons over. Ik lachte om de twee linkerschoenen die een van de kinderen aanhad, maar zo bijzonder is dat hier niet. Vrouwen schepten met een halve plastic yerrycan water uit hun keuken. De volgende dag, maandag, namen we een taxi naar Cotonou, Gerrit en Titia bezochten halverwege een blindeninstituut waar zij voor een blind gemeentelid  het onderwijs verzorgen, waaronder braille lezen. De zandweg was echter onder water verdwenen door de rivier Mono die overstroomt na de regenval. Te voet gingen zij verder. Zwaar werk, missionaris zijn en blijven voor jaren.

 

Zo op pad in de dorpen van Benin  zie ik al die meisjes en vrouwen vuren stoken. In het voorste stuk van het huis, of net naast het huis, soms ook op een centrale stookplaats tussen een paar huizen. Ik zie in gedachten de vlammen waaien tegen het riet, de houten deur, de omslagdoek of jurk die ze dragen. De brandwonden, de littekens en de herstelde armen en benen. Wachten op de volgende brand (?)

Geen electra betekent koken op vuur en licht van een vlam op een olieblik. Wil je geen brand riskeren in je huis met palmbladdak, dan kook je op een vuur buiten. Dan is je huis buiten gevaar maar jij niet. 1 windvlaag is genoeg om dermate te verbranden dat je, als je het overleeft,  later armen, benen, vingers of hals niet meer kunt bewegen. Contracturen t.g.v. brandwonden. En als jij het hebt overleefd met brandwonden, heb je je baby misschien achter moeten laten in de vuurzee. Elke dag worden patienten geopereerd door de plastisch chirurgen, dagelijks verbind ik de wonden van het herstelde gebied en de oppervlakkige wond van de donorplaats. We werken volgens een vast protocol voor de periode dat de verbanden na de operatie blijven zitten, en de middelen die gebruikt worden om de wonden af te dekken. Patienten zijn soms langer dan 3 weken in het ziekenhuis, zij krijgen ook fysiotherapie. Na ontslag komen ze vaak dagelijks terug voor wondverzorging en verblijven, als ze ver weg wonen, in ons zgn. hospitalitycentre. 

 

Onderstaand  gedicht schreef een van de patienten over en voor ons. Om dank van patienten te verwoorden.

 Angels Amongst the Sons of Men

The day the Big White Whale landed on the black shores of Africa was a blessed day to the Sons of Men. It came with Angels to walk amongst the Sons of Men. Why do I call them Angels? Let me tell you of my time with them.

I came on board the White Whale with rooms filled with the lame, the maimed, the formed, the deformed, the wrong, and the rough. And deep into the darkest part of the night, I saw men and brethren,maidens and ladies, though flesh as us, yet with hearts as Angels. Sleeplessly and tirelessly they toiled through the night, through the pains and aches of men; they with hands to heal and mend, bringing from above the Fathers love to the Sons of Men.

Some they cut, some they tie, some they seal, and yet others they fix with tools untold. Like messengers of the most High they came, not thinking of their own, they risked their lives and sailed the sea to lands beyond the endless world, to shores of men afflicted and in pain. Their hearts and lives they came to share, as Angels walking amongst the Sons of Men.

Some in this life are born to pass and some are born in life to live, yet these Angels are born to preserve humanity. Though some lifes they see as waste, yet with speed they move to save. With words of love and touch of peace, they endlessly toil to make right the wrong.  You were born as Men to your lands and yet as Angels you served the earth.
Gold is dugged from earth beneath. Treasures are hunted on high seas. But love so pure and true can only in hearts like yours be found.

Your labour in the Lord shall not be in vain.  For every life you touch and every soul you save,  for every bone you mend and every face you straight, the Lord of life and light will light your path and guide your life.
FOR YOU ARE TRUELY ANGELS AMONGST THE SONS OF MEN.

 

By Prince Eddie Daniels, 31 August 2009

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Couturier

Allemaal heel hartelijk bedankt voor jullie reacties en berichten en post die met de container uit Rotterdam aankomt. Echt fijn dat jullie meeleven!

Eindelijk op de grote markt Dantokpa een lap stof gekocht om een rok met top te maken. Een lap stof groot genoeg voor een wikkelrok noemen ze hier een panje. Het is een studie om te weten wat de verschillende designs voor betekenis hebben. Deze heeft geloof ik geen speciale betekenis, de vrouwen vinden het tres jolie.  Maria werkt bij familie Havinga en haar man heeft een atelier, 15 minuten lopen van hun huis in Aibatin, daar werken drie mannen achter een naaimachine. Vorige week heeft hij alle maten genomen en gisteren was het klaar. Passen bij Wianne, Maria drapeert de hoofddoek, ook tres jolie. Er is nog stof over voor een tweede rokje. Wie ongeveer mijn maat heeft kan er eentje bestellen. Zal 38/40 zijn. Maken 4000 CFA = 6 euro. Stof 3 euro. Ateliers zijn er veel, in elke flinke straat zit er wel eentje.                                    De naaimachines komen uit Nigeria of China en zien er net zo uit als de trapnaaimachines uit 1960. Het is enig tussen alle prachtige stoffen rond te kijken. Alleen al om de kleuren zou iedereen in januari even naar hier moeten komen. Niet naar West Afrika voor een zonnebad maar voor een kleurbad.                           

 

  

  

Werk.

Wat je ook doet, het heeft altijd verschillende effecten, niet alleen het doel bereiken wat je voor ogen hebt. En natuurlijk ook in het ziekenhuis. De chirurgen Parker en Crocker opereren patienten met tumoren in het hoofd- halsgebied en afwijkingen aan mond en kaak. Er is een lijst van patienten die eerder dit jaar zijn gezien, zij komen om de beurt op de opnamelijst. Vorige week kwamen er twee mannen met een tumor aan de zijkant van hun gezicht. En dat zag er niet goed uit, daarom werd een biopsie genomen van het tumorweefsel om te kijken of het een kwaadaardige tumor is. De uitslag duurt een week, de patienten gingen naar huis en krijgen na een week bericht. Als de tumor kwaadaardig is, met uitzaaiingen, is een operatie niet zeker. Er is immers geen nabehandeling als chemokuren of bestraling mogelijk. En wat is het dan een akelige beperking alleen via iemand die vertaalt met de patienten te kunnen praten. Een van hen sprak Engels. Als de uitslag niet goed is, wil hij liever meteen sterven. Hij gelooft in een leven na dit leven en ook dat God zorgt. Maar ook dan is dit leven verscheurend. s Avonds zijn vrouw en kinderen op bezoek. Een uur achterop de brommertaxi heen en terug.

Handel.

Blanke mensen willen graag bruine mensen met kleurrijke kleding fotograferen. Waarom zou je daar geen gebruik van maken? Monique nodigde ons uit foto’s van haar te nemen. Na de foto’s vroeg ze ons een school-rugzak voor haar zoon. Slim. Margot en ik gingen vandaag weer werken op de farm van het Agriculture Centrum in Hevie. Het centrum is bijna klaar, vorige week heb ik met Jeremy uit Geneve een dag muren gewit. Er was aan de planten niet veel te doen vandaag, de pinda’s bloeien oranje en de Okra met gele kelken. De kinderen die op we onze wandel-weg tegenkwamen vergezelden ons. Zo werden we 5 woonerven binnengeleid, en als Jovo’s aan de ouders getoond. Ondertussen hadden we veel plezier om onze verschillende talen. De talen hier in de buurt moet je spreken voor in je mond met losse lippen, anders kun je de verschillende g en b klanken niet maken.

Dimanche.

Een van de mannen die aan dek werkt werd met zijn gezin onlangs uit zijn huis gezet in Cotonou. Eigendom, pacht en erfscheidingen liggen hier niet zo vast en worden niet zo gerespecteerd als in ons land. De inboedel werd op straat gezet door mensen die zich kwamen presenteren als de wettige eigenaars van de grond. Nu huurt hij tijdelijk een huis in Hevie. Collega Daniel, lid van het Leger des Heils, nam het initiatief om te helpen. Zodoende zijn meedere mensen hier betrokken bij deze familie en gingen we gisteren met een van de landrovers op weg naar de kerk van deze dek-werker, na afloop zouden we gaan kijken naar het stuk grond wat hij op het oog heeft te gaan kopen. De 1 maand oude baby van de oudste dochter is ziek vertellen ze bij onze aankomst. 4 dagen braken en huilen. Ik ben de verpleegkundige  in het gezelschap en na enig vragen stellen over ernst en duur van de verschijnselen werd de baby in mijn armen gelegd. Het leek me het beste naar de plaatstelijke kliniek te gaan, 4 dagen slecht drinken voor een baby is foute boel, hoewel ze er niet uitgedroogd uitzag. Met de familie in de landrover, ik voorin met baby Berenice, naar de kliniek wat een katholieke prive kliniek blijkt te zijn met een zuster in opleiding. Geen koorts, niet uitgedroogd, niet nekstijf, wel hoesten.  Ze kreeg een injectie Metoclopramide tegen braken en een recept voor een anibioticum, drankje tegen het hoesten en een spasmolyticum om de spijsvertering weer op orde te brengen. Samen gaven we voedingsadviezen aan moeder en baby, van de gelegenheid hebben we ook gebruik gemaakt een afspraak te maken voor het vaccinatieprogramma. Berenice heeft nu een keurig eigen boekje. In het bos onder een royaal afdak waar de kerkdienst plaatsvond werd voor ons de preek nog even samengevat. Kinderen baren, op de rug dragen, groente en fruit verbouwen en op de markt verkopen om met de opbrengst daarvan het gezin te kunnen voeden, is een zaak van vrouwen. Omdat mannen dat niet kunnen is na Adam ook Eva geschapen meent de jonge voorganger. De moeders, waaronder die van Berenice, verdelen ondertussen hun aandacht tussen de preek en de borstvoeding. Na afloop een flesje prik in een restaurant en dan op naar de Pharmacie, 30 minuten over de bumping zandwegen. Medicatie volgens recept, 8000 CFA, 12 euro. Dat is omgerekend ongeveer 2,5 dagloon. Met een beetje bevende vingers betaalde ik de rekening, bedenkend hoe al die ouders met een lager inkomen aan een antibioticum moeten komen. ’s Avonds op dek 7 werd ik in ons Nederlandse gezelschap uitgelachen, ik zou 75% te veel betaald hebben omdat ik blank ben. Ook mijn Afrikaanse collega’s zijn daarvan overtuigd. Les nummer zoveel. Onderweg terug na een frisse duik in een zwembad, troffen we in de invallende nacht een man op een boomstronk lezend in een Bijbel. We vroegen of hij las in zijn eigen taal. Hij las Fon, maar is meer vertrouwd met  (verwant) Goun. We hebben wel Goun-Bijbels in het ziekenhuis. Teruglopend langs de vuile donkere zandweg met een Goun-Bijbel, deed ik mijn best om te vergeten wat Gerrit droog opmerkte over gegeven Bijbels. Voor 1,50 euro worden ze op staat verkocht. We besloten de zondag bijgelicht met zaklamp met het lezen van Genesis 1,  Johannes 3 vs 15 en 16 en gebed in Frans Engels en Nederlands. Jezus Christus klinkt in elke taal hetzelfde. Bonne nuit. De boomstronk waarop de man zat, ligt voor de plek waar hij woont. Op het bouwterrein aan de andere kant van de golfplaten schutting.